Κυβερνητικό Έργο

Εκσυγχρονίζεται μετά από 27 χρόνια η νομοθεσία για την εκπαίδευση παιδιών με αναπηρία ή/και ανάγκες πρόσθετης υποστήριξης – Περισσότερη συμμετοχή στη γενική τάξη, εξατομικευμένη στήριξη, σαφέστερες διαδικασίες και ουσιαστικότερος ρόλος για παιδιά και γονείς

Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το εκπαιδευτικό σύστημα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών με αναπηρία ή/και ανάγκες πρόσθετης υποστήριξης προωθεί το νέο νομοθετικό πλαίσιο που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Βασική κατεύθυνση της προτεινόμενης μεταρρύθμισης είναι ένα πιο σύγχρονο και συμπεριληπτικό σχολείο, με την υποστήριξη να προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις δυνατότητες κάθε παιδιού και με περισσότερες ευκαιρίες ουσιαστικής συμμετοχής στη μαθησιακή και σχολική ζωή.

Με το νέο πλαίσιο προωθείται κατά προτεραιότητα η φοίτηση στη γενική τάξη, με την παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης και εύλογων προσαρμογών, ώστε τα παιδιά να μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά στη μαθησιακή διαδικασία και να αναπτύσσουν τις δυνατότητές τους. Η ενίσχυση της συμμετοχής των παιδιών με αναπηρία στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα αποτελεί δηλωμένο σκοπό του νομοσχεδίου και των συναφών κανονισμών.

Ταυτόχρονα, τα Ειδικά Σχολεία διατηρούνται ως εναλλακτική εκπαιδευτική επιλογή όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, ενώ οι σημερινές Ειδικές Μονάδες μετασχηματίζονται σε Προγράμματα Ενισχυμένης Υποστήριξης, με στόχο τη μεγαλύτερη συμμετοχή των παιδιών στη σχολική ζωή.

Μια ακόμη εξόχως σημαντική αλλαγή είναι ότι μέσα από το νέο πλαίσιο προβλέπεται Απολυτήριο για όλα τα παιδιά που αποφοιτούν από τα γενικά σχολεία, ενώ αναβαθμίζονται οι δομές και οι παροχές υποστήριξης. Η πρόνοια αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη αλλαγή φιλοσοφίας του συστήματος, με μεγαλύτερη έμφαση στις δυνατότητες, στην εκπαιδευτική πορεία και στη συμμετοχή κάθε παιδιού.

Περαιτέρω, ενισχύονται οι διαδικασίες αξιολόγησης και επαναξιολόγησης και καθιερώνονται αιτιολογημένες αποφάσεις και σαφή χρονοδιαγράμματα, ώστε οι οικογένειες να γνωρίζουν πώς και πότε λαμβάνονται οι αποφάσεις που αφορούν το παιδί τους.

Παράλληλα, ενισχύεται η επιμόρφωση εκπαιδευτικών και βοηθητικού προσωπικού και η συνεργασία σχολείου, οικογένειας και ειδικών.

Τα παιδιά και οι γονείς τους αποκτούν πιο ουσιαστικό ρόλο στις αποφάσεις που τους αφορούν. Ενισχύεται η συνεργασία μεταξύ οικογένειας, σχολείου και ειδικών, με στόχο η υποστήριξη να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε παιδιού και να αντιμετωπίζονται τα εμπόδια που περιορίζουν την ισότιμη συμμετοχή του στην εκπαίδευση.

Η μεταρρύθμιση είναι αποτέλεσμα εκτενούς διαλόγου που εξήγγειλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στις 2 Οκτωβρίου 2023, με οργανώσεις ατόμων με αναπηρίες, οργανωμένους γονείς, επαγγελματίες, ακαδημαϊκούς και ανεξάρτητους θεσμούς. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συναντήθηκε επίσης με παιδιά και νέους με αναπηρίες, ώστε οι δικές τους εμπειρίες και εισηγήσεις να ακουστούν άμεσα.

Η μεταρρύθμιση αποτελεί ακόμη μία συγκεκριμένη δέσμευση του Προγράμματος Διακυβέρνησης που γίνεται πράξη και υλοποιείται με επίκεντρο το παιδί και το δικαίωμά του σε μια εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς. Στόχος είναι η στήριξη να φτάνει σε περισσότερες οικογένειες και να κατευθύνεται πιο αποτελεσματικά εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, συμβάλλοντας στην προστασία του οικογενειακού εισοδήματος και στη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για κάθε παιδί.