Κυβερνητικό Έργο
Νέο Σχέδιο «ΝΟΣΤΟΣ» για την πολιτιστική κληρονομιά των κατεχόμενων κοινοτήτων
Χρηματοδότηση έως 100% για δράσεις τεκμηρίωσης, ιστορικής έρευνας και πολιτιστικής δημιουργίας. Αιτήσεις από 24 Αυγούστου έως 14 Σεπτεμβρίου
Η μνήμη ενός τόπου διατηρείται μέσα από τους ανθρώπους του, τις ιστορίες, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό του.
Με το νέο Σχέδιο «ΝΟΣΤΟΣ (2026)», το Υφυπουργείο Πολιτισμού δημιουργεί ένα στοχευμένο πλαίσιο στήριξης για τη διάσωση, την τεκμηρίωση και την ανάδειξη της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των κατεχόμενων κοινοτήτων της Κύπρου.
Το Σχέδιο στηρίζει δράσεις που συμβάλλουν στη διατήρηση της ιστορικής και πολιτιστικής συνέχειας των εκτοπισμένων κοινοτήτων, ενισχύοντας τη συλλογική μνήμη, την πολιτιστική τους ταυτότητα και τον δεσμό των ανθρώπων, και ιδιαίτερα των νεότερων γενεών, με τον τόπο καταγωγής τους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αφηγήσεις και οι μαρτυρίες των ανθρώπων, η ιστορία, τα ήθη και τα έθιμα, η γλώσσα, η αρχιτεκτονική και η καλλιτεχνική δημιουργία: στοιχεία που συγκροτούν την ιδιαίτερη ταυτότητα κάθε κατεχόμενης κοινότητας και διατηρούν ζωντανή τη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο τους.
Μέσα από το «ΝΟΣΤΟΣ» ενισχύονται πρωτοβουλίες για τη συστηματική συλλογή μαρτυριών, την ψηφιακή τεκμηρίωση πολιτιστικών πόρων, καθώς και τη διατήρηση και ανάδειξη ιστορικών και πολιτιστικών στοιχείων που αποτυπώνουν τη ζωή και τη μνήμη των κατεχόμενων κοινοτήτων.
Παράλληλα, υποστηρίζονται δράσεις πολιτιστικής δημιουργίας που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των εκτοπισμένων, τη διαγενεακή μετάδοση της παράδοσης και τη διατήρηση των δεσμών με τον τόπο καταγωγής.
Οι δράσεις που μπορούν να χρηματοδοτηθούν καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο: λογοτεχνία, εικαστικές τέχνες, μουσική, θέατρο, σύγχρονο χορό, παραδοσιακό πολιτισμό, κινηματογράφο, οπτικοακουστικές τέχνες και ιστορική έρευνα.
Παράλληλα, αξιοποιούνται σύγχρονες μέθοδοι τεκμηρίωσης, διατήρησης και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς, στη βάση διεθνών πρακτικών διαχείρισής της.
Το Σχέδιο καλύπτει δράσεις που θα υλοποιηθούν κατά την περίοδο Δεκεμβρίου 2026 – Ιουνίου 2027.
Κεντρικό στοιχείο του «ΝΟΣΤΟΣ» είναι η ενεργός συμμετοχή των ίδιων των κατεχόμενων κοινοτήτων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δράσεων.
Δικαιούχοι είναι κατεχόμενες κοινότητες που συνεργάζονται με καλλιτέχνες, επιστήμονες, ανθρώπους του πνεύματος, πολιτιστικούς παράγοντες ή οργανισμούς για την κατάρτιση και υποβολή προτάσεων που υπηρετούν τους στόχους του Σχεδίου.
Δυνατότητα συμμετοχής έχουν επίσης προσφυγικά σωματεία κατεχόμενων κοινοτήτων, καθώς και φυσικά πρόσωπα ή φορείς που συνεργάζονται με το Κοινοτικό Συμβούλιο ή το Προσφυγικό Σωματείο της αντίστοιχης κατεχόμενης κοινότητας και διαθέτουν την απαιτούμενη υποστηρικτική επιστολή από την αρμόδια Κοινοτική Αρχή.
Γνώμονας του Σχεδίου είναι οι δράσεις να σχεδιάζονται μαζί με τις κατεχόμενες κοινότητες, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ κοινοτικών αρχών, προσφυγικών σωματείων, δημιουργών, επιστημόνων και πολιτιστικών φορέων.
Μέσα από αυτή τη συνέργεια ενισχύονται οι τοπικές δομές και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια περισσότερο βιώσιμη και μακροπρόθεσμη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς των κατεχόμενων κοινοτήτων.
Οι χορηγίες μπορούν να καλύψουν έως και το 100% του συνολικού κόστους της προτεινόμενης δράσης, παρέχοντας στις κοινότητες και στους συνεργαζόμενους φορείς ένα ουσιαστικό εργαλείο για να μετατρέψουν προτάσεις πολιτιστικής διατήρησης, τεκμηρίωσης και δημιουργίας σε συγκεκριμένες δράσεις.
Οι προτάσεις υποβάλλονται από τις 24 Αυγούστου έως τη Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026, στις 14:00, αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της Πλατφόρμας Υποβολής Αιτήσεων «grants4arts».
Οι αναλυτικοί όροι και οι προϋποθέσεις συμμετοχής είναι διαθέσιμοι ΕΔΩ.
Το «ΝΟΣΤΟΣ» επενδύει σε μια πολιτιστική κληρονομιά που δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά παραμένει ζωντανός δεσμός ανάμεσα στους ανθρώπους, τις γενιές και τον τόπο τους.
Η καταγραφή μιας μαρτυρίας, η ψηφιοποίηση ενός αρχείου, η διάσωση ενός εθίμου, η ιστορική έρευνα ή η μεταφορά μιας παράδοσης στις νεότερες γενιές αποτελούν διαφορετικές όψεις της ίδιας προσπάθειας να διατηρηθούν ζωντανή η μνήμη και η ιστορική συνέχεια των κατεχόμενων κοινοτήτων.
Με το νέο Σχέδιο, η Πολιτεία δίνει στις ίδιες τις κοινότητες και στους ανθρώπους τους περισσότερα εργαλεία για να διαφυλάξουν, να τεκμηριώσουν και να μεταδώσουν την πολιτιστική τους κληρονομιά στις επόμενες γενιές, διατηρώντας ζωντανό τον δεσμό με τον τόπο καταγωγής.




