Κυβερνητικό Έργο

Πέντε άξονες για την αναβάθμιση των υπηρεσιών. Έμφαση στην ασφάλεια, στη διαχείριση των αποθεμάτων, στην εθελοντική αιμοδοσία και στην ψηφιοποίηση.

Την Εθνική Στρατηγική για το Αίμα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών αίματος, την ενίσχυση της επάρκειας και της ασφάλειας των αποθεμάτων και τη διασφάλιση ισότιμης και έγκαιρης πρόσβασης των ασθενών, ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 4 Νοεμβρίου 2026, έπειτα από πρόταση του Υπουργείου Υγείας.

Η Στρατηγική θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, ψηφιοποιημένου και ανθεκτικού σε κρίσεις συστήματος υπηρεσιών αίματος, με αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαθέσιμων αποθεμάτων, ενισχυμένους μηχανισμούς ελέγχου και εποπτείας και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.

Κεντρική επιδίωξη είναι η ασφαλής και ορθολογική χρήση του αίματος και των παραγώγων του, καθώς και η έγκαιρη κάλυψη των αναγκών κάθε ασθενούς, ανεξαρτήτως του νοσηλευτηρίου στο οποίο λαμβάνει περίθαλψη.

Παράλληλα, η Στρατηγική δίνει έμφαση στην ενίσχυση της εθελοντικής, μη αμειβόμενης αιμοδοσίας, στην ετοιμότητα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για την αναβάθμιση των υπηρεσιών.

Η Εθνική Στρατηγική διαρθρώνεται γύρω από πέντε στρατηγικούς άξονες, οι οποίοι καλύπτουν τις βασικές λειτουργίες του συστήματος, από τη συλλογή και τη διαχείριση του αίματος μέχρι την ασφάλεια, την εποπτεία και την ψηφιοποίηση.

1. Αιμοδοσία, διαχείριση αποθεμάτων και ετοιμότητα για κρίσεις

Ενίσχυση της αιμοδοσίας, αποτελεσματικότερη διάθεση και διαχείριση των αποθεμάτων αίματος, ανάπτυξη μηχανισμών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και συστημάτων άμεσης ειδοποίησης.

2. Δομή και στελέχωση του Κέντρου Αίματος και των Τραπεζών Αίματος

Εξέταση των αναγκών οργάνωσης και στελέχωσης των υπηρεσιών αίματος, με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία τους. Οι σχετικές δράσεις θα εξεταστούν στο πλαίσιο της μελέτης που βρίσκεται σε εξέλιξη για την αναδιοργάνωση του Υπουργείου Υγείας.

3. Αιμοεπαγρύπνηση και συλλογή δεδομένων

Ενίσχυση των διαδικασιών παρακολούθησης της ασφάλειας του αίματος, καταγραφής και αξιολόγησης ανεπιθύμητων αντιδράσεων και συμβάντων, καθώς και συστηματικότερης συλλογής και αξιοποίησης δεδομένων.

4. Ποιότητα υπηρεσιών και εποπτεία

Αναβάθμιση των διαδικασιών διασφάλισης ποιότητας, ενίσχυση της εποπτείας και εφαρμογή των απαιτούμενων προτύπων ασφάλειας σε όλα τα στάδια διαχείρισης του αίματος.

5. Καινοτομία, έρευνα και ψηφιοποίηση

Αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξη ψηφιακών συστημάτων για την καλύτερη παρακολούθηση των αποθεμάτων, την αξιοποίηση δεδομένων και τη βελτίωση της λειτουργίας των υπηρεσιών αίματος.

Μέσα από τους πέντε άξονες επιδιώκεται η δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού και συντονισμένου συστήματος, ικανού να ανταποκρίνεται τόσο στις καθημερινές ανάγκες των ασθενών όσο και σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή κρίσεων.

Ενίσχυση της ασφάλειας με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα

Η Εθνική Στρατηγική διαμορφώθηκε λαμβάνοντας υπόψη τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1938 για τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας των ουσιών ανθρώπινης προέλευσης, καθώς και τις σχετικές ευρωπαϊκές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.

Στον σχεδιασμό αξιοποιήθηκαν επίσης ο Οδηγός του Ευρωπαϊκού Διευθυντηρίου για την Ποιότητα των Φαρμάκων και της Υγειονομικής Περίθαλψης (EDQM) και οι σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ιχνηλασιμότητα του αίματος, δηλαδή στη δυνατότητα παρακολούθησής του σε όλα τα στάδια, από τη συλλογή μέχρι τη διάθεσή του, καθώς και στην έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση πιθανών κινδύνων.

Η εφαρμογή των σχετικών προτύπων αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας των μεταγγίσεων και στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ποιότητας των υπηρεσιών αίματος.

Επιτροπή Παρακολούθησης για την υλοποίηση της Στρατηγικής

Για την αποτελεσματική εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τη σύσταση επταμελούς Επιτροπής Παρακολούθησης της Υλοποίησης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των αρμόδιων φορέων υγείας, της επιστημονικής κοινότητας και των ασθενών.

Στην Επιτροπή προβλέπεται να συμμετέχουν εκπρόσωποι από:

• Το Υπουργείο Υγείας, εκπρόσωπος του οποίου θα προεδρεύει.
• Το Κέντρο Αίματος.
• Τις Τράπεζες Αίματος.
• Τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας.
• Τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων.
• Την Αιματολογική Εταιρεία Κύπρου.
• Την Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου.

Η Επιτροπή θα έχει την ευθύνη παρακολούθησης της προόδου εφαρμογής της Στρατηγικής, αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των προβλεπόμενων δράσεων και έγκαιρου εντοπισμού και αντιμετώπισης δυσκολιών κατά την υλοποίησή τους.

Η συμμετοχή εκπροσώπων των ασθενών, παράλληλα με τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς υγείας, ενισχύει τη δυνατότητα συντονισμένης παρακολούθησης της εφαρμογής της Στρατηγικής, με γνώμονα τις ανάγκες των πολιτών.

Η έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής για το Αίμα αποτελεί σημαντικό βήμα για την αναβάθμιση των υπηρεσιών αίματος στην Κύπρο, με στόχο ένα ασφαλέστερο, αποτελεσματικότερο και καλύτερα οργανωμένο σύστημα, που θα διασφαλίζει την επάρκεια των αποθεμάτων και την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στις αναγκαίες υπηρεσίες.